pelinkuzugudenli@donusumkonagi.net |
|
|
0-6 yaş arası, çocukların zihinsel gelişimlerinin en hızlı olduğu dönemdir. Bu dönemin verimli şekilde geçirilebilmesi için oyunun çok önemli, kritik bir rolü vardır.
Oyun; zevk alma, eğlenme amacıyla girişilen ve sonuçta tanımayı, keşfetmeyi, öğrenmeyi sağlayan etkinliklerdir. Çocuk, doğduğu andan itibaren oyun oynama yetisine sahiptir ve oyun oynamaktan büyük keyif alır.
Oyun, çocuğun dünyası ile gerçek dünya arasında bir köprü vazifesi görür. Çocuk, oyun yolu ile gelecekte edineceği rolleri deneyimleme fırsatı bulur.
Oyun, bir yandan çocuğun tüm alanlardaki gelişimine (zihinsel, fiziksel, sosyal-toplumsal gelişimi gibi) katkıda bulunurken; diğer yandan da eğitici bir değere sahiptir. Oyun, çocuğun algısını, dikkatini, el-göz koordinasyonunu, hafızasını, kavram becerilerini geliştirir. Oyun sayesinde çocuk, işbirliğini, paylaşmayı, rekabeti, kazanmayı, kaybetmeyi, toplumsal yaşamın kurallarını öğrenir.
Oyunun çocuk üzerinde olumlu terapötik etkileri vardır. Çocuk, günlük yaşantısını oyun ortamına taşıyarak örneğin oyuncak bebeğini kıskandığı kardeşinin yerine koyup, gerçekte kardeşine yapamadıklarını oyun ortamında yapma fırsatı elde eder. Bu yolla, iç dünyasında yaşadığı olumlu-olumsuz duyguları dışa vurur, birikmiş enerjisini boşaltır ve rahatlama olanağı bulur.
Hangi yaşlarda ne tür oyunlar ve oyuncaklar seçilmelidir?
İlk 3 ayda çocuğa en fazla keyif veren oyuncak konuşan, gülen, onu kucağında taşıyan insandır. Bu dönemde çocuğun görme yetisi henüz tam olarak gelişmemiştir. Ancak 20-30 cm.lik bir uzaklığı net olarak görür. Karşısına geçip bol bol konuşmak oldukça yararlıdır. Bununla birlikte parlak, hareket eden nesneler de ilgisini çeker. Görme mesafesinde, yatağının üzerine bu özellikte oyuncaklar asılabilir.
3. aydan itibaren çocuk hem başına hem de ellerine daha hakim hale gelir. Bu dönemde destekle oturtarak ya da yüz üstü yatırarak önüne çeşitli renk, şekil ve dokuları olan, ses çıkaran oyuncaklar koyulabilir. Yüz üstü yatırmak çocuğun başını dik tutabilmesi açısından da yararlıdır.
Oturmaya başladığı andan itibaren kullanılan mama sandalyesi, hem yemek saatlerinin keyifli geçmesini sağlar hem de çocuğun keyifle oyun oynayabilmesi için güvenli bir mekan işlevi görür.
Çocuklar kağıt yırtmaktan, basmalı, vurmalı oyuncaklardan, su- kum oyunlarından, toplardan büyük keyif alırlar. Hepsi oldukça faydalıdır ancak güvenliği açısından özellikle bazı oyunları sırasında yanında olmak gerekir. Çocuk daima keşfetmek ister. Kendi başına keşfedebileceği, gelişim düzeyine uygun, emniyetli oyuncaklar verilmelidir.
Taklide dayalı oyunlar (alkış, gel-gel, baş-baş gibi) çocuğun özellikle dil gelişimi açısından oldukça önemlidir. Hareket taklitleri zamanla ses taklitlerine dönüşür. Çocukla mümkün olduğunca çok bu tarz oyunlar oynanmalıdır.
Üst üstü, iç içe koyulabilen çeşitli renklerdeki halkalar, kutular ya da küpler gibi oyuncakların da çocuğun gelişimi için büyük önemi vardır.
Tekerlekli oyuncaklar, yürümek üzere olan çocuğun tutunarak hareket etmesini sağlar. Hem keyif verir, hem de yürüme isteğini, kas gücünü arttırır.
Ce-e, saklambaç gibi oyunlar da çocukların en çok sevdiği oyunlar arasındadır. Bu tarz oyunlar, kısa süreli ve oyun şeklindeki ayrılıkları temsil ederler. Çocuk saklanan, kaybolan ya da giden şeyin aslında yok olmadığını öğrenir. Nesne sürekliliğini kazanır.
Çocuğun gelişiminde kitapların da çok önemli yeri vardır. Çocukla birlikte resimli kitaplara bakılabilir. Kitaptaki olaylar basit, sade bir dille çocuğa anlatılabilir.
Çocuk, ilk önce “tek başına” oynar. Daha sonra “paralel oyun” dönemine girer. Bu dönemde yine bağımsız ama diğer arkadaşının varlığından da haberdar şekilde oynar. Bunu, birlikte oynadıkları “ işbirliği oyunu” takip eder.
3 yaşından itibaren, yarım günden başlayarak çocuğun anaokulu-yuvaya gönderilmesi ve bu şekilde okul çağına kadar süren bir “okul öncesi eğitim” programı, çocuğun sağlıklı gelişimi açısından oldukça önemlidir. Anaokulu ortamı, çocuğun hem akranları ile vakit geçirerek sosyalleşmesini hem de öğrenme isteğinin artmasını sağlar.
Çocuklarının sağlıklı gelişimlerine önem veren her anne-baba oyunun önemini bilmeli, özellikle okul öncesi dönemde çocuklarını yararlı oyunlara ve oyun ortamlarına teşvik etmelidir.
|
.jpg)
